Niebezpieczne ftalany w plastikach. DEHP przyczynił się do śmierci setek tysięcy osób?
7 maja 2025, 08:07Zawarte w tworzywach sztucznych ftalany przyczyniły się do śmierci ponad 356 000 osób w samym tylko 2018 roku, stwierdzają na łamach The Lancet eBioMedicine naukowcy z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Nowojorskiego. Od dekad wiadomo, że pewne ftalany obecne w kosmetykach, detergentach, plastiku czy repelentach są szkodliwe dla zdrowia. Gdy zostają wchłonięte – na przykład z powszechnym w naszym pożywieniu, powietrzu i wodzie mikroplastikiem, zwiększają ryzyko wielu różnych chorób, od otyłości i cukrzycy po nowotwory. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Nowojorskiego przyjrzeli się ftalanowi dwu-2-etyloheksylu (DEHP), który powszechnie dodawany jest do plastiku jako plastyfikator.
Makrofagi rażone prądem działają lepiej niż zwykle
4 września 2025, 12:44Naukowcy z Trinity College Dublin odkryli, że elektrostymulacja przeprogramowuje makrofagi tak, że zmniejsza to stan zapalny i przyspiesza gojenie się ran oraz zdrowienie podczas chorób. Odpowiednie wykorzystanie prądu elektrycznego może więc stać się interesującą nową metodą terapii. Badania naukowców z Dublina opierają się na wcześniejszych spostrzeżeniach. Wiadomo bowiem, że stymulacja elektryczna może regulować funkcjonowanie komórek w czasie zdrowienia i regeneracji. Dotychczas jednak nasza wiedza o skutkach elektrycznej stymulacji makrofagów była bardzo ograniczona.
Homoseksualizm naczelnych jest kształtowany przez czynniki środowiskowe i społeczne
13 stycznia 2026, 10:30Homoseksualizm to zagadka dla nauki. Zachowania seksualne kierowane do własnej płci nie służą przedłużeniu gatunku, a jednak są bardzo rozpowszechnione w królestwie zwierząt. Odnotowano je u około 1500 gatunków, a jednym z pierwszych, którzy pozostawili nam informacje o zaobserwowaniu takich zachowań jest Arystoteles. Naukowcy z University College London przyjrzeli się danym dotyczącym naczelnych (z wyjątkiem ludzi) i stwierdzili, że zachowania homoseksualne wynikają u nich z czynników środowiskowych oraz społecznych.
Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?
7 maja 2026, 11:27Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.
Moc tkwiąca w wodorostach wakame
12 września 2006, 12:27Badania na zwierzętach sugerują, że brązowe wodorosty, nazywane też wodorostami wakame, które stosuje się powszechnie w kuchni azjatyckiej (np. do zup i sałatek), zawierają składnik przyczyniający się do utraty wagi. Ten składnik to fukoksantyna, znana ze swoich właściwości "antycukrzycowych".
Vista tworzy miejsca pracy?
11 grudnia 2006, 12:04Zamówione przez Microsoft badania wykazały, że pojawienie się na rynku systemu Windows Vista stworzy 100 000 nowych miejsc pracy w USA. Takie dane przekazała firma analityczna IDC.
Test imienny dla rocznych dzieci pozwala wykryć autyzm
4 kwietnia 2007, 14:53Eksperci z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis uważają, że rutynowe sprawdzanie, czy roczne dziecko reaguje na swoje imię, pozwoli wykrywać autyzm wcześniej niż inne testy. Zaburzenie nie jest zazwyczaj diagnozowane wcześniej niż w 3.-4. roku życia, ponieważ wcześniej objawy są zmienne (Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine).
Aukcja praw do nazwy nowego gatunku motyla
31 października 2007, 11:50Biolodzy postanowili zebrać fundusze na dalsze badania, sprzedając prawa do nazwy nowo odkrytego gatunku meksykańskiego motyla. Andrew Warren ma nadzieję, że uda się wylicytować 50 tys. dolarów. Kwota ta wystarczyłaby na prawie 2 lata, a jak mówią naukowcy, droga do Meksyku jest długa, także dla pieniędzy...
Usztywnić żołądek
4 marca 2008, 00:16Najlepszą metodą walki z chorobami jest usuwanie ich źródeł. Badania przeprowadzone przez doktora Briana Kinga z University College London pozwolą być może na proste pozbycie się jednej z przyczyn nadwagi. I nie chodzi wcale o niszczenie żywności, lecz dwa białka wpływające na powolne rozkurczanie mięśni żołądka. Rozpoznane przez naukowców proteiny noszą oznaczenia P2Y1 oraz P2Y11. Okazało się, że dzięki nim nasze żołądki mogą być bardziej elastyczne, aby pomieścić większy posiłek. Teoretycznie po zablokowaniu działania tych białek stracilibyśmy nie tylko możliwość, ale też chęć do objadania się.
Niedotlenienie w walce z zawałem
24 maja 2008, 15:50Przerywane epizody niedotlenienia organizmu minimalizują produkcję tlenku azotu, mającego znaczny udział w powstawaniu uszkodzeń serca w przebiegu zawału serca - wykazał eksperyment przeprowadzony na psach, przeprowadzony przez naukowców z University of North Texas Health Science Center.
